Elk gebouw is een stapel producten. Baksteen, isolatie, kozijnen, een dakbedekking, de bevestigingen die het geheel bijeenhouden. Op de meeste projecten ligt het papierwerk van die producten in een la, in een pdf van de leverancier, of in het hoofd van degene die ze bestelde. De Europese Unie vindt dat niet langer voldoende voor de vijftig jaar die een gebouw meegaat, en de regel die dat vastlegt is nu van kracht.
Die regel heet de verordening bouwproducten, in het Engels de CPR, en bepaalt hoe een product überhaupt op de Europese markt mag komen. De meeste mensen op de bouwplaats lezen hem nooit, want hij zit bovenstrooms, bij de fabriekspoort. Deze versie reikt verder de keten in dan de vorige.
Een verordening, geen richtlijn
Het onderscheid klinkt als kleine lettertjes voor juristen, en het doet ertoe. Het eerdere artikel hier over de EPBD ging over een richtlijn, een Europees doel dat elk land eerst in eigen nationaal recht moest omzetten voordat het beet. De CPR is een verordening. Ze werkt rechtstreeks, dezelfde tekst, dezelfde dag, in Nederland net als in België of Duitsland, zonder Nederlandse versie om op te wachten.
Verordening (EU) 2024/3110 werd aangenomen op 27 november 2024, trad begin 2025 in werking en trekt de oude verordening uit 2011 in waar ze uit voortkwam. Ze houdt het vertrouwde idee overeind, een product verklaart zijn prestatie zodat het over de grens verkocht mag worden, en voegt een laag toe die de regels van 2011 nooit hadden: de data van het product moet digitaal, gestructureerd en duurzaam worden.
Het digitaal productpaspoort
De kern van de nieuwe CPR is het digitaal productpaspoort. In gewone woorden komt het hierop neer. Een bouwproduct draagt, zodra het onder de geharmoniseerde regels valt, een datarecord dat u opent met een scanner of een link, met daarin de technische, veiligheids- en milieu-informatie. De Commissie is er helder over dat dit paspoort gebouwd is op open, niet-eigendomsgebonden internationale normen, en dat het toegang moet geven aan bedrijven, overheden en het publiek. Het punt is traceerbaarheid. De data volgt het product door de keten in plaats van te verdampen bij het laadperron.
Dit alles landt niet van de ene op de andere dag. In december 2025 publiceerde de Commissie haar eerste werkprogramma voor de CPR, voor de jaren 2026 tot 2029. Het legt per productfamilie de tijdlijn vast voor de geharmoniseerde normen en de gedelegeerde handelingen die het paspoort per productgroep werkelijkheid maken. De eerlijke lezing vandaag is dus: het kader is wet, de richting ligt vast, en de invoering is gefaseerd over de komende jaren.
Waarom het de Nederlandse bouwplaats raakt
Een aannemer leest dit misschien als iets uit Brussel, ver van de stort. Het zit dichterbij dan het lijkt. De Nederlandse praktijk draait al op productdata. De milieuprestatie die een nieuw gebouw moet halen, steunt op de milieudata van de producten erin. Een KOMO-certificaat of vergelijkbaar bewijs is een product dat aantoont dat het is wat het beweert. Het dossier bevoegd gezag bij gereedmelding is voor een deel juist een map met precies zulke bewijzen. De CPR mikt op hetzelfde als wat uw Wkb-dossier al nodig heeft: productinformatie die u kunt vertrouwen en terugvinden.
Omdat de CPR rechtstreeks werkt, is er geen aparte Nederlandse wet om op te wachten, en hetzelfde geldt voor een Belgische of Luxemburgse bouwplaats. Zodra het paspoort er voor een productfamilie is, is het er in één keer over de hele Benelux.
Het paspoort gaat over het product, niet over de toets op uw gebouw
De CPR regelt hoe een product op de markt komt. Ze vervangt de Wkb niet, en ze toetst niet of uw opgeleverde gebouw aan het Bbl voldoet. Die toetsen blijven waar ze zijn. Wat het paspoort verandert, is de kwaliteit van de grondstof waar elk van die toetsen op teert.
De data moet ergens landen
Een paspoort is een belofte over data. De praktische vraag die elke aannemer zou moeten stellen is deze: als het product in een wand zit en de wand dicht is, waar leeft zijn paspoort dan, zodat iemand het twee jaar later bij de gereedmelding terugvindt, of twintig jaar later bij een renovatie.
Een productpaspoort is alleen wat waard als u het terugvindt op de dag dat iemand ernaar vraagt.
Het gebouw zelf heeft daar al een antwoord op, en dat is het model. Een element in een IFC-model heeft een stabiele identiteit en draagt zijn eigen eigenschappen. Het is het natuurlijke haakje om de data van een product aan te hangen, hetzelfde haakje dat een snag of een toetsingsregel al gebruikt. De productdata en de plek waar ze thuishoort zijn voor één keer hetzelfde object.
Waar wij binnenkomen
Om eerlijk te zijn over de randen: BimDossier toetst de CPR niet, en leest vandaag geen digitaal productpaspoort. Wat het wél doet, is het modelelement behandelen als het anker waarvoor het gebouwd is. Het leest de product- en eigenschapsdata die een IFC al draagt, draait zijn Bbl- en Wkb-regelpakketten over die data, en bewaart certificaten in het dossier naast het element waar ze bij horen. Naarmate het paspoort los productpapierwerk verandert in gestructureerde data, is het model de plek waar die data altijd al heen wilde. Alles wat u erbovenop bouwt, de bevindingen, de certificaten, het Wkb-dossier, staat nog steeds op uw model.